روستاي آرموت تكيه در بخش مياني طالقان (ميان طالقان) واقع شده است كه از غرب با روستاي سوهان. از شرق با روستاهاي دنبليد و آردكان و از جنوب با روستاهاي كمكان (البته روستاي كمكان به دليل ساخته شده سد جديد ديگر وجود ندار) و زيدشت همجوار ميباشد.
اين روستا داراي دو راه ورودي ميباشد. راه اول كه تردد بيشتري در آن صورت ميگيرد. از جاده اصلي طالقان منتهي به سرپاييني زيدشت شروع شده و پس از گذشتن از پل آردكان از راه روستاهاي آرتون. دنبليد. آردكان جداه شده و به سمت شرق و بالاخره به اين روستا منتهي ميشود. راه دوم از طرف جاده سوهان ميباشد كه چند كليومتر مانده به سوهان به طرف راست جداه
شده و به اين روستا ميرسد. در هنگام عبور از راه اول سمت چپ جاده با شيب نسبتا" تندي كه به شاهرود متنهي ميشود از باغهاي محلي سرسبزي تشكيل شده است كه در فصل تابستان
از گوشه و كنار منطقه جهت شنا در كنار رودخانه ميآيند. و سمت راست جاده نيز به دو منظقه كشاورزي يكي با نام زهرا چال كه محصولات ديم در آنجا كشت ميشده ولي در هال حاضر به دليل مهاجرت بيش از حد به شهرهاي همجوار طالقان كشتي در آن صورت نميگيرد اما در فصا بهار همچنان سرسبز است و ديگري منطقه آليكان دره ميباشد كه با يك جويبار دره بسيار مرموز و ساكتي است و طبق شواهد بسيار.
محل قبلي روستاي تكيه آرموت در آن بوده و اسم اصلي اين دره گزدره است و علت نامگذاري اين دره به اين نام اين بوده كه قومي با نام آل گز در آن دره ميزيسته اند. كه بعدها به دلايل نامعلومي از آنجا به محل فعلي تكيه آرموت حجرت كردند. جاده پس از گذشتن از پيچ گزدره به طرف شمال با منظره دو شاخ روستايي مواجه ميشود كه در انتهاي دامنه كوه كله سنگ در يال جنوبي آن قرار دارد كه از دو بخش آرموت در سمت چپ و تكيّه در سمت راست تشكيل شده است. و محل انفصال اين دو روستاي نزديك به هم انتهاي شاخ تپه اي است كه در اين اواخر به دليل ساخت و ساز با هم ديگر متصل شده اند. روستاي آرموت. سمت چپ در دشت نبسبتا" همواري واقع شده كه منظزه اصلي آن درختان گردوي پرشاخ و برگي است كه نظر هر بيننده را به خود جلب ميكند با امتداد اين روستا به سمت شمال به دره آرموت دره ميرسيم كه با روخانه اي با همين نام آب كشت زمين هاي زراعي آرموت دشت را كه در ظلع جنوبي آروموت قراردارد فراهم ميكند.
ابتداي اين دره باغهاي پر دار و درختي است كه ميشود گفت چشم چشم را نميبيند كه بيشتر در سمت راست دره واقع شده اند. پس از گذشتن از اين باغها به باغهاي انگوري ميرسيم كه در دو طرف دره نشر شده است. دره را به طرف شمال ادامه ميدهيم پس از گذشتن از باغهاي انگور حدود هزار متر جلو تردر سمت راست بالاي تپه به دهانه غاري ميرسيم كه بسيار عريض است و قسمتهاي اصلي اين غار در چندين سال اخير به احتمال زياد به دلايل جوي فروريخته است اين غار با نام غار جعفر قلي (با نام محلي جعفر قوليِيْ لان) بنا به افسانه هاي قديمي به راهزني به نام جعفر قلي تعلق داشته است كه اموال مسروقه اش را در آن پنهان ميكرده.( البته بايد بگويم كه ديگر از آن اموال مسرقه در آن غار خبري نيست).
با ادامه اين دره به سمت شمال كه راه نسبتا" صعب العبور اما دنج و ساكتي دارد با مناظر دره اي كوهستاني با راه تكّي دره كه در پايين آن را توضيح خواهم در بالاي تپه در سمت راست متصل ميشود. به ابتداي روستا باز ميگرديم در سمت راست كه روستاي تكّيه آرموت واقع شده است از نظر سطح بالاتر از آرموت قرار دارد به همين دليل چشم انداز بيشتر و بهتري از روستاي آرموت به سمت جنوب داردكه اين چشم انداز تشكيل شده از روستاهاي زيدشت. كلانك. سنگبان و لات زيدشت. لات كمكان. و لات آرموت كه دو لات آخر به دليل ساخت سد جديد طالقان ديگر وجود ندارد و اميد وارم كه درآينده نزديك جاي اين دوچشم انداز زيباي از دست رفته چشم انداز زيباي سد بزرگ طالقان را داشته باشيم (لات به زمينهاي زراعي كنار روخانه اصلي طالقان اطلاق ميشود).
خوب بهتر است از مسيرمان منحرف نشويم چون هنوز راه زيادي به نگار چشمه زيبا مانده است. روستاي تكيّه آرموت را به سمت شمال ادامه ميدهيم. به دره اي با نامه تكّي دره ميرسيم كه رودخانه پرآبتري از آرموت دره دارد كه آب كشاورزي زمين هاي زراعي تكّي دشت را كه سمت جنوب تكّي واقع شده است فراهم ميكند. گفتني است كه در زمانهاي قديم در تكيه آرموت تكيه اي مقدس بوده است كه در آن زمانها هرساله در ماه محرم از روستاهاي اطراف دسته هاي سينه زني براي عزاداري به اين تكيه مي آمدند. از آن تكّيه قديمي فقط درخت توت كهنسال و ستبري باقي است كه قرنهاست سايه خود را به اين روستاي كوچك انداخته و همچنان نيز سرسبز پر ميوه است. راه تكّي دره به سمت شمال را ادامه ميدهيم كه از سمت چپ دره از باغهاي كوچك محلي ميگزرد. صدايي كه در داخل دره شنيده ميشود تنها غرش رودخانه تكّي دره است كه در فصل بهار و اوايل تابستان بسيار پر آب است و در كنار روخانه در اين مدت از سال غرق پونه هاي وحشي است كه فضاي دره را عطرآگين ميكند.
در امتداد دره با فاصله 15الي 20 دقيقه اي از روستاي تكّيه در سمت راست به درخت چنار مقدس و بسيار بسيار قديمي كه ظاهر آن بسيار جوان است با نام خضر الياس ميرسيم. در كنار اين درخت يك تكه زمين سرسبز چند صد متري است و بالاي اين تكه زمين سزسبز (حدود 400 الي 500 متر بالاتر) غار كوچك با دهانه بزرگي است كه طبق روايات بسيار قديمي متعلق به حضرت الياس (ع) است كه در آن غار مدتها ميزيسته و در آن زمين كشت مينموده و زير سايه آن درخت استراحت ميكرده است. داستانهايي نيز از آن حضرت در آن منطقه بر سرزبانها ميباشد و اكثر ساقه هاي آن درخت با بستن دستمالهاي كوچك جهت ادا شدن نظر پوشيده شده است.
دره را به سمت شمال ادامه ميدهيم و هرچه به سمت شمال ميرويم عمق دره كم ميشود و به ارتفعات كله سنگ نزديك تر ميشويم تا جايكه به دشت بسيار سرسبز و همواري در امتداد راه دره در سمت چپ و راست به نام صحراسر كه متعلق به روستاي دنبليد است ميرسيم. دشت بسيار ديدني نفس كشيدني و بوييدني است داراي هواي بسي لطيف و خنك است. راه را از سمت چپ منطقه صحراسر ادامه ميدهيم و با گذشتن از يال شرقي كله سنگ در پاي كوه به دره ديگري با نام يوه دره ميرسيم كه ابتداي آن دره همانجايي است آب يوه دره به دو قسمت تقسيم ميشود يك قسمت وارد روستاي دنبليد شده و قسمت ديگر وارد تكي دره ميشود. يوه دره بسيار سرسبز و ديدني است حتي در فصول گرم سال. صداي غرش رود يوه دره در فصل بهار سينه هر انساني را ميلرزاند و چه با عظمت است خداي آفريننده آن.
اجازه بدهيد كمي به عقبتر مسير بازگديم و راهمان راه به سمت نگار چشمه از جايي ادامه بدهيم كه از تكي دره هنوز به صحراسر نرسيده ايم. اتنهاي تكي دره در بالاي آن سمت چپ زمينهاي مسطح با كشت ديمي وجود دارند كه آنها نيز همانطور كه قبلا" نيز گفتم همانند زمين هاي زهرا چال ديگر گشت نميشوند ولي همچنان در فصل بهار سرسبز و خرم است كه مُزِرَعْ (به معني مزرعه) نام دارد اينجا همانجايي است كه راه آرموت دره به تكّي دره متصل ميشود همچنين گفتي است كه اهالي براي صعود به ارتفاعات كله سنگ و غيره بيشتر از راه سومي كه روي تپه مابين آرموت دره و تكّي دره واقع شده است و در مُزِرَعْ هرسه به هم ميرسد استفاده ميكنند. راه سرسبز مُزِرَعْ را به سمت شمال كمي مايل به سمت چپ ادامه ميدهيم. به پاي درخت بيد مجنون سرسبزي ميرسيم كه رضاخانييْ بند (بند رضاخاني) نام دارد.
در آنجا معمولا" بايد استراحتي كرد و آبي نوشيد و آبي هم به ذخيره برداشت چون مسير اصلي به طرف نگار چشمه تازه شروع شده است. از پاي آن درخت بيد مجنون قديمي راهمان را به طرف شمال ادامه ميدهيم. راه مالرو كاملا" مشخص است.
هرچه راه پر پيچ و خم را كه شيب نسبتا" تندي نيز دارد ادامه ميدهيم ارتفاعمان از زمينهاي هموار اطراف بيشتر و بيشتر ميشود. در ضمن گفتني است چشم انداز به سمت جنوب كل دره طالقان است. هر چه بيشتر راهمان را ادامه ميدهيم ناهواريهاي پايين هموارتر به نظر ميرسد. با وجود آفتاب تند نسيم بسيار خنكي اكثر اوقات از سمت شمال ميوزد. در بالاي آن مسير به زاغه سنگي ميرسيم(زاغه سنگي نيز غار پر رمز و رازي است كه دهانه ورودي آن بسيار تنگ است و با گذشتن از دهانه تنگ غار به دالانهاي تاريكي ميريسم كه اجساد بسيار بسيار قديمي در ديوار دالانها روي هم با لايه هاي آهك مدفون شده اند. كه از قرار معلوم قدمتي بالاي هزار سال دارند كه اين غار نيز همانند خيلي ديگر از جاهاي تاريخي كشور از گزند سارقين آثار باستاني در امان نمانده است). خوب پس از طي يك مسافت حدود يكساعت و نيم از بند رضاخاني از كنار زاغه سنگي نيز رد ميشويم راه نسبتا" همواري را ادامه ميدهيم كه در ارتفاع زيادي نسبت به دره موجود دارد با گذشتن حدود 45 دقيه از زاغه سنگي دقيقا" در يال شرقي كله سنگ كه بسيار سبز است و فضاي منطقه با علفهايي چون گُرز و اَلهو عطر آگين شده و دانه خاني نام دارد ميرسيم آب فراوان و گوارايي نيزبا همان نام از آنجا ميگزرد.
پس از استراحتي كوتاه و تماشاي مناظر سرسبز اطراف و ادامه مسير به سمت شمال به سرازيري بسيار تندي ميرسيم كه گوپشاني (پيشاني گاو) نام دارد كه انصافا" هم اسمش به خودش مييخورد چون واقعا" شيب تندي و طولانيي دارد. در پايين گوپيشاني به منطقه خشكچال ميرسيم كه راه سه قسمت ميشود. سمت راست دقيقا" به پشت كله سنگ ميرسد. كه آبشار بسيار زيبايي نيز دارد و در كنار آبشار معمولا" اكثر سال داري برف ميباشد كه عكس آن در سايت شما هست و من آنرا با اجازه شما ميآورم راه سمت چپ پس از عبور از روي تخته سنگهاي بزرگ به يخچال طبيعي خشك چال ميرسيد. منظره دهانه يخچال تشكيل شده از دو تخته سنگ نسبتا" بزرگ روي هم افتاده كه از بالا زاويه اي حدود 50 درجه را ميسازد و ارتفاع دهانه آن حدود يك متر نيم است. كف يخچال پوشيده شده است از يخ هاي قديمي با قطر حدود چهل سانت و با شيب نبسبتا" تندي با دهانه اي به قطر نيم متر به اعماق زمين راه مييابد. اينجانب فقط از دهانه يخچال به داخل نگاه كرده ام و راستش را بخواهيد اصلا" به داخل آن نرفتم و اطلاعي هم ندارم كه تا به حال كسي وارد آن شده است يا نه ولي چيزي كه مشخص است اين است كه اين دهانه از جاي ديگري به سطح زمين راه دارد چراكه به صورت تقريبا" مداوم از داخل دهانه آن نسيم ملايم خنكي به بيرون ميوزد.
خوب. بهتر است مسير اصلي را كه نه چپ است و نه راست بلكه مستقيم به سوي شمال ادامه دهيم. خشكچال كه زمين تقريبا" مسطحي است و همانطور كه در عكس فوق ميبينيد ظلع جنوبي آن مشخص است از سه طرف توسط كوه هاي اطراف محاصره شده است.
